Học vấn không có quê hưong

 

Nhà bấc học L. Pasteur có nói đại ý:

IIọc vấn không có quê huơng nhung nguời có học van phải có Tổ quốc.

Suy nghĩ của anh (chị) về ý kiến trên.

BÀI LÀM

Năm tháng học trò rồi cũng qua đi nhưng trong tim tôi vẫn lưu giừ những hình ảnh VC một người thầy đặc biệt. Thầy có thể vẽ bản đồ Việt Nam trong chóp mắt, cứ như dáng hình cong cong ấy đã in sâu vào tâm khảm. Thầy dạy chúng tôi phải viel hoa danh từ Tổ quốc, và cũng chính thầy đà nhắc nhớ chúng tôi một câu nói nối tiếng cùa Lui Pasteur: “Hục vấn không có quê hương nhưng ngiròi có học vấn phải có Tổ quốc”.

Thầy tôi nhắc lại câu ấy với một nỗi niềm đau đáu khôn nguôi, duờng như trong câu nói có cả nỗi lòng của người thiết tha yêu Tổ quốc. Và, đúng như thầy giáo nói, nó chứa đựng những Iriết lí sâu sắc mà đi cả cuộc đời có người chưa thấu hiểu. “Học vấn không có que hirơng” ý nói bê học vô bờ, nguời ta có thể trau dồi kiến thức ở bất cứ nơi đâu. Liên từ “nhưng” như một đòn bẩy ngôn từ, sức nặng câu chữ được dồn vào triết lí nhân sinh sâu sắc: “người có học vấn phải có Tố quốc”. ‘Tổ quốc” – hai từ giản dị mà biết mấy thiêng liêng. Nó gựi dòng hoài niệm trong tim người xa xứ và gợi câ niềm tự hào nơi những nguôi đang sống trẽn xứ sở mình. Tổ quóc là nguồn cội, tổ tiên, là mảnh đấỉ chôn nhau cắt rón, noi có gia đình, xóm làng, hè bạn, có khoảng trời kỉ niộm ấu thơ. Tổ quốc không chì là vùng đất, nó là không gian gắn với những giá trị (hiêng liêng của cuộc đời nguời. Mệnh đè “người có học vấn phải có Tổ quốc” không chỉ nêu lên một chân lí chung: bất cứ ai sinlì ra đều có một khoảng trcri quê hương, mà còn là lời răn dạy, nhắn nhủ: Những nguời am hiểu đạo lí thì dù đi đén đâu cũng phải nhớ về Tổ quốc. Đó là tình cảm nhân văn cao đẹp thẳm sâu trong trái tim COI1 nguòi, đặc biệt là những nguửi xa xứ. Hem thế, nó còn là thước đo nhân tính, đúng như lời thơ Đỗ Trung Quân:

Quê hương mỗi người chỉ một Như là chỉ một mẹ thôi Quê hương nếu ai không nhớ Sẽ không lớn nổi thcình nguòi

Tổ quốc là điểm tựa để người ta bay cao bay xa trên bầu trời tri thức. Đồng thời, mẹ Tổ quốc luôn đón chào những đứa con xa trở về với khát vọng dựng xây. Như vậy, tình yêu Tổ quốc là lình cảm gắn bó hai chiều giữa con người và xứ sở. Câu nói của Lui Pasteur là hoàn toàn đúng đắn bửi nó dựa trên cơ sờ của lòng ngưừi mà gửi gắm một bài học về cách sống: sống ở trên đời không ai có thể quên Tổ quóc.

Ta đã hiểu ý nghĩa câu nói của nhà bác học nguời Pháp, nhưng vấn đề là làm sao để bày tỏ tình yêu đất nước? Có phải yêu đắt nước là phải tham gia những dự án vĩ mô, những kế hoạch bạc tỉ để làm thay đổi bộ mặt của quê hương mình? Tôi nghĩ, lòng yôu nước có thể gắn với những biểu hiện giản dị hơn thế.

Tôi có một người anh công tác xa nhà. Trên blog của mình, anh viết: “Lại một Giáng sinh trắng trôi qua. Vào những ngày cuối năm của xứ sở Bắc Âu, sao mình thấy nhớ ngày Tốt quê hương với miếng bánh chưng mặn mà tình nghĩa xóm làng, vói làn mưa xuân man mác, dịu ôm…**. Ycu quê hương là luôn nhớ về quê hưong, và những dòng tâm tình ấy chất chứa tình cảm của nguìri con xa Tố quốc.

Yêu quê huơng còn là tình ycu và ý thức giữ gìn những nét đẹp cổ truyền của đất nước. Như Vũ Đình Liên từng bâng khuâng tiếc nuối cho “Những người muôn năm cũ / Hồn ở đâu bây giờ? ”, như nhân vật bà Hiền – “một người Hà Nội của hôm nay, thuần tuý Hà Nội không pha trộn” trong văn Nguyền Khải, họ là những nguừi được giáo dục để cảm nhận những VC đẹp cổ truyền, những thuần phong mĩ tục của kinh đô ngàn năm. Vì thế, họ trử thành cây càu nối hai bờ lịch sử: hiện tại và quá khứ, nét hiộn đại mới mỏ và những giá trị của ngàn xưa.

“Sunflower Mission” – có lẽ trong cộng đồng người Việt ở Hoa Kì, không ai không biết tới tổ chức từ thiện do những người Việt lập ra.

Cho đến nay, hem ba mirơi ngôi trường được xây dựng ở đồng bàng sông Cửu Long, gần sáu trăm suất học bổng ítược trao cho trẻ em nghèo là minh chứng cho tấm lòng của những người xa quê mà luôn nặng lòng với Tổ quốc.

Và còn nhiều nhiều nữa những tấm gưưng hướng về Tổ quốc. Người Việt cùng sinh ra từ mẹ vu Cơ, cùng sát cánh bên nhau trcn mảnh đất ven bờ Thái Bình Dương ngập (ràn nắng gió, phải chăng vì thế mà hình bóng quê hương luôn in sâu vào tâm khảm. Dù ở nơi đâu, họ cũng sẵn sàng giúp ích cho đất nước. Nhưng liệu nhà nirớc đà có những chính sách thích hợp để trọng dụng nhân tài? Tổ quốc ta còn nghèo, nhưng thiết nghĩ chúng ta phải cố gắng mở đường cho người tài về dựng xây đất nuớc, đừng chỉ nghĩ đến những phí tổn hiện tại mà tự bó hẹp mình. “Chảy máu chất xám” đang là một vấn nạn của xà hội, nhưng vấn nạn đó hoàn toàn có thô giải quyết vì luôn có những người tài hoa và nặng lòng với Tổ quốc, non sông.

Hơn nửa the kỉ truớc, biết bao thanh niên Viột Nam đã ngã xuống để bảo vệ dáng hình xứ sở. Hơn nửa thế ki sau, công lao của họ đã nở hoa cho một Việt Nam đẹp giàu. Nhưng đáng tiếc, lóp con cháu của họ lại có người sống trcn quê hương mà đánh mát quê hương. Họ đua đòi chạy theo thứ văn hoá du nhập từ Tây phương. Họ xả rác bừa bãi, ăn nói thiếu văn hoá … làm xấu hình ảnh đất nước trong con mắt bạn bè quốc té. Họ sống ích kỉ cho riêng mình chứ không nghĩ đến lọi ích chung. Đó là những kẻ đáng bị phê phán và tẩy chay…

“Dòng suối đổ vào sông, sông đổ vào dải truờng giang Vôn-ga, con sông Vôn-ga đi ra bể. Lòng yêu nhà, ycu làng xóm, yêu miền quê trở nên lòng yêu Tổ quốc”. Đúng như câu văn của I-li-a Ê-ren-bua, những biểu hiộn nhỏ nhất có thể làm ncn tình yêu đất nước. Thanh niên Nhật thể hiện tình yêu đó bằng việc sáng chế những vật liệu thân thiện vói môi trường, bảo vệ không gian xanh. Thanh niên Phi-lip-pin lập nhóm tình nguyện giúp đỡ nạn nhân của sóng thần. Còn bạn, một thanh niên Việt Nam, bạn đã làm gì?

Leave a Comment