Babylon thế kỷ 16 trước công nguyên

Mê tín gia tăng. Cũng đáng lưu ý là mê tín ngày càng nhiều. Chiêm tinh, bói toán và nhiều hình thức ma thuật khác cũng có ý nghĩa bổ sưng. Nhận thức không lành mạnh về tội lỗi dần dần thay cho thái độ về cơ bản là phi đạo đức của người Sumer. Ngoài ra, người ta ngày càng chú ý đến việc thờ cúng ma quỷ. Nergal, nam thần tai họa, được tưởng tượng giống như một quái vật gớm ghiếc dang tìm kiếm mọi cách để tấn công nạn nhân. Vô số ma quỷ khác và ma ác khác luôn lảng vảng trong đêm đen và bay trên trời mang đến sự khiếp sợ và giết chết tất cả mọi người trên đường đi của chúng. Không có biện pháp nào chống lại ma quỷ ngoại trừ bùa phép ma thuật và vật hiến tế. Nếu người Babylon cổ đại không nghĩ ra thuật phù thủy, thi ít nhất họ cũng là dân tộc “được khai hóa” đầu tiên làm cho thuật phù thủy phát triển đến mức dáng sợ. Luật pháp của họ tử hình phù thủy, và cũng có chứng cứ cho thấy nhiều người sợ hãi quyền lực của các mụ phù thủy. Liệu sự phát triển khoa nghiên cứu ma quỷ và thuật phù thủy có phải là do khí hậu ở vùng sông Tigris-Euphrates ngày càng hất lợi cho sức khỏe, hay tám tính ảm đạm thê lương của con người hay không, là một câu hỏi không có lời đáp, nhưng có lẽ sự phát triển khoa nghiên cứu ma quỷ và thuật phù thúy là cách giải thích chính.

Sự suy tàn của tri thức và nghệ thuật. Có vẻ như nền văn minh Lưỡng Hà về mặt tri thức và nghệ thuật phải trải qua một sự suy tàn từng phần trong giai đoạn người Babylon cai trị. Trường hợp này không phải là trường hợp đầu tiên của sự thoái trào văn hóa trong lịch sử, nhưng đây là trường hợp nổi bật. Khám phá khoa học của người Sumer không có đóng góp nào quan trọng, và một số đóng góp của họ thường bị xem thường hay bị lãng quên. Tư liệu văn học cho thấy có một số sự tiến bộ hơn so với tư liệu văn học lúc dầu, nhất là trong thiên sử thi Gilgkmesh nổi tiếng, một câu chuyện kể kỳ công vĩ đại của người mạo hiểm siêu nhiên. Mặc dù hầu hết

Panel gạch men, Babylon, thê’ kỉ 6 TCN. Phù điêu trang trí trẽn nền đất nâu. Sư tử có màu men xanh trời, trắng và vảng.

truyền thuyết đều có nguồn gốc Sumerian, nhưng chính các thi sỹ Babylon mới là người thêu dệt chúng thành một phong cách mô tả thuyết phục. Một loại nguyên mẫu Sách Job, cái gọi là Sách Job Babylon cũng được biên soạn trong giai đoạn này, kể lại câu chuyện của một người đau khổ mộ đạo bị khổ sở nhưng không biết lý do tại sao, và chứa đựng một số suy nghĩ chín chắn về sự vô vọng của con người và những điều huyền bí khôn lường trong vũ trụ.

Không phải là không có giá trị khi xem đó là minh họa cho triết học phương Đông. Nghệ thuật đồ họa, trái lại, không có giá trị thấy rõ. Người Babylon thiếu sự quan tâm sáng tạo và không có tài tái tạo tranh chạm khắc tài tình, sông động của người Sumer. Ngoài ra, tượng điêu khắc còn bị nhiều quy ước chính trị và tín ngưỡng chi phối, kết quả là tính độc đáo bị bóp nghẹt.

SỰ Biến Đổi. Dưới Thời Assyria

Phát triển uy thế của người Assyria. Trong số tất cả các dân tộc vùng Lưỡng Hà sau giai đoạn Sumer, người Assyria trải qua một sự phát triển hoàn toàn độc lập. Trong một vài thế kỷ, họ sống khá cách biệt trên đỉnh cao nguyên nhỏ trong thung lũng thượng ỉưu sông Tigris. Sau cùng, họ chịu ảnh hưởng của người Babylon, nhưng không bị ảnh hương cho đến khi diễn tiến lịch sử của chính họ được ấn định từng phần. Do dó, giai đoạn Ưu thế Assyria (từ khoảng 1300 TCN đến 612 TCN) mang đặc điếm độc đáo hơn bất kỳ giai đoạn khác trong lịch sử Lưỡng Hà.

Dân tộc chiến binh. Người Assyria nổi bật như một dân tộc chiến binh, không phải vì họ về cơ bản khác với bất kỳ dân tộc Semite khác, mà vì điều kiện đặc biệt trong môi trường sống của họ. Tình thê của họ cũng giông như tình thế của Nhật Bản hiện đại, ngoại trừ việc họ sống trên cao nguyên thay vì sống trên
quần đảo. Tài nguyên hạn chế ở quê nhà và thường xuyên bị các dân tộc thù địch tân cóng buộc họ phải phát triển thói quen hiếu chiến và tham vọng đê chẽ. Vì thê không có gì phải ngạc nhiên khi tham vọng lănh thổ của họ gần như không có giới hạn. Càng xâm chiếm, họ càng cảm thấy mình phải xâm chiếm dể bảo vệ những gì mình vừa có được. Mỗi lần thành công lại kích thích tham vọng và thắt chặt chuỗi chủ nghĩa quân phiệt thêm vững chắc hơn bao giờ hết. Tai họa là điều không thể tránh khỏi.

Đặc điểm chủ nghĩa quân phiệt Assyria. Tình trạng khẩn cấp của chiến tranh quyết định toàn bộ đặc điểm của hệ thống Assyria. Nhà nước là một cỗ máy quân sự khổng lồ. Chỉ huy qưân đội có lúc là giai cấp giàu nhất, thế lực nhất đất nước. Không những họ có phần trong chiến lợi phẩm, mà còn thường xuyên được ban tặng nhiều diền trang bao la như phần thưởng chiên thắng. It nhất một người trong số họ, Sargon II, dám tiếm đoạt ngai vàng. Bản thân tổ chức quân sự là lời nói cuối cùng trong tình trạng sẵn sàng chiến đấu. Quân đội thường trực vượt hẳn quân số của một dân tộc bất kỳ trong vùng Cận Đông. Vũ khí mới, được cải tiến và kỹ thuật chiến đấu giúp các chiến binh Assyria chiếm lợi thế vô song. Gươrh sắt, cung nặng, thương dài, phiến gỗ nặng đế’ phá thành, pháo đài có bánh xe, giáp che ngực bàng kim loại, khiên, và mũ sắt chỉ là một scT công cụ vượt trội của họ.

Chủ nghĩa khủng bố. Nhưng gươm giáo và cỗ máy chiến tranh không phải là công cụ chiến dấu duy nhất của họ. Cũng như nhiều công cụ khác, người Assyria dựa vào tính chất khủng khiếp để làm phương tiện khuất phục kẻ thù. Đối với số binh lính bị bắt trên chiến trường, và đôi khi có những chiến binh không tham chiến, họ có những hành động tàn bạo khôn tả — lột đa khi họ còn sống, đóng cọc xiên qua người, xẻo tai, mũi, và bộ phận sinh dục, rồi sau đó nhốt sô nạn nhân bị tùng xẻo đang bị nhốt trong cũi xem để biết lợi hại của việc thành phô” không chịu đầu hàng. Kẻ thù của họ lưu truyền, kể cho nhau nghe rất nhiều câu truyện về hành động tàn bạo này, tất cả đều được người Assyria ghi rõ trong sử sách. Các nhà viết biên niên sử của họ cũng khoa trương xem đó là chứng cứ của lòng dũng cảm, và nhân dân tin tưởng ở họ, xem họ là những người đảm bảo cho sự an toàn và quyền lực. Lý do này giải thích tại sao người Assyria là dân tộc bị tất cả các dân tộc thời cổ đại thù ghét nhất.

Bi kịch của chủ nghĩa quăn phiệt Assyria. Lịch sử quân sự Assyria có nhiều cái lợi cho những người đấu tranh vì hòa bình. Chưa bao giờ có được minh họa nào tốt hơn về sự thiếu sáng suốt khi xâm chiếm và hành động điên rồ khi dùng vũ lực tàn bạo. Sự sụp đổ của đế chế chưa bao giờ nhanh chóng và toàn diện như thế, cho dù vũ khí vượt trội và sự hủy diệt kẻ thù không chút nương tay, giai đoạn dế chế huy hoàng của Assyria kéo dài chỉ hơn một thế kỷ. Lần lượt hết dân tộc này đến dân tộc khác âm mưu chống lại và sau cùng lật đổ hoàn toàn. Kẻ thù của Assyria trả thù khủng khiếp. Toàn bộ đất đai bị cướp phá, dân chúng bị bắt làm nô lệ hoặc bị đày biệt xứ đến mức khó tìm thấy dấu vết ảnh hưởng nào của người Assyria sau này trong lịch sử. Quyền lực và an toàn mà sức mạnh quân sự được người ta nghĩ sẽ được tạo ra saa cùng chỉ là trò khôi hài. Nếu Assyria phòng thủ, thì số phận dân tộc này chắc chắn sẽ không bi đát như thế.

 

Leave a Comment